Ik hou echt van voorlezen. Voorlezen is in de eerste plaats een gezellig moment, maar het is nog zoveel meer. Ik lees elke dag minstens een kwartier voor in de klas, maar ook thuis. Zonder dat een kleuter een letter (her)kent, leren ze door verhalen hoe taal werkt: hoe zinnen klinken, hoe emoties benoemd worden, de woordenschat die ze opbouwen (en deze horen in verschillende contexten), de zinsstructuren, het verhaalbegrip ontwikkelen, maar ook een algemene brede kennis. Je verruimt hun wereld zoveel meer door hen mee te nemen in de wereld van (prenten)boeken.
Ik wil je hieronder wat meer vertellen over verschillende strategieën bij het voorlezen, tips om de verhalen op een andere manier te vertellen, tips om goede vragen te stellen,… om zo de betrokkenheid nog meer te verhogen tijdens het voorlezen.
Er bestaan verschillende manieren om voor te lezen, ik bespreek drie grote strategieën:
Deze strategie ga je vooral toepassen om moeilijke woorden te verduidelijken en de betrokkenheid te verhogen. Bij het interactief voorlezen kies je op voorhand best een luisterdoel (bv. nieuwe woorden en begrippen leren).
Bij het begin kan je polsen naar de voorkennis over het boek of thema van het verhaal.
Wat denken ze dat er gaat gebeuren?
Bij het interactief voorlezen kan je de kinderen laten meedenken of voorspelen hoe een personage zich voelt.
Tijdens het lezen stel je heel veel vragen aan de kinderen zodat ze echt mee zijn in het verhaal en zo zorg je ervoor dat kinderen die het verhaal (of de taal) nog niet (helemaal) snappen, toch de kans krijgen om het verhaal beter te begrijpen.
Het werkt ook lees- en leerbevorderend om positieve feedback te geven en een brug te maken naar de leefwereld van de kinderen.
Bij deze manier van voorlezen ga je modellen. Je beschrijft constant wat je ziet en stelt hardop vragen (bv. ik zie…, Waarom zou die…?, ik denk dat…). Dit doe je telkens bij een nieuwe prent, nog voor je de tekst gaat voorlezen. Je spreekt eigenlijk constant tegen jezelf en verwacht geen antwoord van de kinderen. Antwoorden ze toch, dan hoef je hier niet op in te gaan. Hierdoor is er geen tot weinig interactie met de kinderen. Door deze manier van voorlezen toon je denkstrategieën die kleuters daarna zelf kunnen toepassen en hoe ze zelf kunnen nadenken tijdens het voorlezen.
Je doet dit best met een boek dat je op voorhand goed hebt gelezen.
Je kan post-its kleven op de pagina’s waar moeilijke woorden op staan die je zeker wil uitleggen.
Doe dit de eerste keer in een klein groepje. Dit maakt het iets makkelijker.
Deze strategie passen wij op school heel veel toe. Wij zetten 1 of 2 boeken in de kijker en gaan deze meerdere keren per week voorlezen (minstens 3 keer). Door de herhaling gaan de kinderen het verhaal beter begrijpen en gaan ze de woordenschat verankeren.
Bovendien helpt het hen om vragen over het verhaal beter te kunnen beantwoorden, omdat ze het verhaal op den duur echt goed kennen.
Je kan ook bij elke herhaling je focus op iets anders leggen. De eerste keer lees ik het gewoon voor, voor plezier en om het verhaal te leren kennen. De tweede keer leg ik de focus op moeilijke woorden en ga ik deze uitleggen. De volgende keer kan je de focus leggen op bepaalde gevoelens of extra de nadruk leggen op bepaalde situaties die een kantenmoment zijn in het boek.
Ik geloof heel sterk in deze leesstrategie, want ik merkte hierdoor zelf al grote voordelen op bij mijn kleuters.
Ik heb zelf een vertelschort met zakjes waar ik voorwerpen (of bepaalde uitgeknipte voorwerpen of personages uit het boek) in stop (uiteraard gekopieerd 😉). Deze haal ik dan uit tijdens het voorlezen en dit houdt de betrokkenheid van de kinderen heel hoog.
Bij juf Steffi en juf Natasja kan je voorbeelden zien van hoe je een vertelschort ook anders kan aanpakken. Juf Steffi maakte bijvoorbeeld vertelschorten over De drie biggetjes en Kleine muis zoekt een huis toen ze bij de jongste kleuters stond. Deze vertelschort is echt volledig gemaakt op maat van het boek. Echt prachtig!
Ik vind de kamishibai een heel dankbare tool om een verhaal met vertelplaten te vertellen. Ik heb zelf een kamishibai van CNC creaties, maar je kan deze bijvoorbeeld in de meeste bibliotheken ook uitlenen. Ik heb ook ontzettend veel gehad aan het boek Aan de slag met kamishibai van Inge Umans (Uitgeverij De Eenhoorn). Daar staan ontzettend veel tips in om met de kamishibai aan de slag te gaan + andere tips om verhalen op verschillende manieren te vertellen.
Bespreek eerst de kaft (of 1 belangrijke prent uit het verhaal). Ga echt in interactie en laat de kinderen vertellen wat ze allemaal zien, waarover het verhaal misschien zou gaan, wie zou meedoen in het verhaal,…
Vertel pas de volgende dag een deel van het verhaal. Stop in de helft en vertel het tweede deel de volgende dag. Zo kan je het vertellen van een verhaal spreiden over een hele week. Daarna kan je het verhaal nog eens vertellen op verschillende manieren.
Voor oudere kleuters kan je ook stoppen in de helft en hen zelf het einde van het verhaal laten verzinnen.
Maak een flapjesboek van je verhaal: door op verschillende pagina’s een post-it te kleven. Laat de kleuters raden wat er onder die post-it verstopt zou kunnen zitten.
Ik heb twee planken met verschillende groottes van gaten in. In de ene plank zijn er grote gaten, in de andere plank zijn er kleinere (maar meerdere) gaten. De planken zijn op de grootte van een A3-blad (deze passen dus ook in de kamishibai).
Deze kan ik voor een vertelplaat schuiven (of gewoon voor een prentenboek houden). De kleuters zien enkel wat door de gaatjes komt piepen.
Wat zien ze? Wat zou dat zijn,…
Ik schuif de plank weg en ze kunnen de volledige prent zien. Meestal zijn ze zo al geboeid en nieuwsgierig naar wat gaat komen.
Waar of niet waar?
Bespreek enkele scènes uit het verhaal: sommige zijn waar, sommige verzin je zelf. De kinderen geven aan of dit waar of niet waar is.
Prenten uit het boek chronologisch rangschikken
Stel de vraag: ken je ook andere…
De kinderen leren zo associaties maken en linken leggen.
Op de website van Uitgeverij Pica kan je vragenkaarten downloaden:
https://www.uitgeverijpica.nl/artikelen/vragenkaart-begrijpend-luisteren
Dit zijn concrete vragen die je kan stellen aan de kinderen bij het voorlezen.
De vragen bouwen op van gesloten vragen naar open vragen.
Er zijn bepaalde (prenten)boeken die uit zichzelf al uitnodigen tot interactie. Bijvoorbeeld de prentenboeken van Tom Fletcher (bv. Er zit een draak in je boek) of de reeks Herfstpret, Zomerpret,… van Anita Bijsterbosch (Uitgeverij Clavis).
Tips voor een goed boekenaanbod of boekentips:
Podcast De grote vriendelijke podcast, op Instagram:
@leerkracht_leeskracht, @wij_lezen_wel, @lees.feest, @kinderboeken_zijn_zalig, @detaaltoren…
Check zeker ook de Instagram-pagina’s van de verschillende uitgeverijen om hun nieuwste boekenaanbod te zien.
Via www.boekenzoeker.be kan je zoeken naar boeken en teksten volgens thema, leeftijd,…
Op de site van Iedereen Leest kan je heel veel tips vinden rond (interactief) voorlezen en kan je hier ook een handige affiche downloaden met alle kenmerken van interactief voorlezen.
Ik schreef hier eerder al over tips voor de woordenschatontwikkeling bij kinderen. Deze sluit hier perfect op aan. Wie benieuwd is kan deze hier lezen:
https://juf-sara.be/woordenschatontwikkeling/
Ik hoop dat ik jullie met deze tips wat warm heb kunnen maken om nòg meer te gaan voorlezen, want voorlezen is écht een feest.
Veel liefs
Marieke
Pippa en het magische kerstfeest bracht warmte en magie in onze klas. Het boek vormde de rode draad doorheen het kerstthema, met betrokken kleuters, creatieve cadeautjes, ouderhulp en een écht Pippa-kerstfeest. Een betekenisvolle en gezellige periode vol verwondering, verbondenheid en kerstgevoel.
Voorlezen is zoveel meer dan een gezellig moment. In deze blog ontdek je drie belangrijke voorleesstrategieën, leuke manieren om verhalen tot leven te brengen (zoals vertelschorten, kamishibai en gaatjesplanken) en tips om de betrokkenheid van kleuters te verhogen. Je krijgt praktische voorbeelden, inspirerende werkvormen en handige bronnen om nog meer plezier en leerkansen uit voorlezen te halen.
In deze blog neemt Juf Natasja jullie mee in de wondere wereld van het 3D printen.
Binnenkijken in de klas van Juf Rune (@juf.rune)! Mijn klas kreeg deze vakantie een kleine make-over, enkele hoeken hadden dringend wat nood aan wat opfrissing en ook ikzelf kon wel een nieuwe wind gebruiken in mijn klasje.
Ik koos ervoor mijn “klaststijl” een beetje aan te passen door de kleur geel (de kleur van de zon) toe te voegen.
Het zorgde voor nieuwe energie die gepaard ging met heel veel zin om het nieuwe schooljaar in te duiken.
Mijn moto dit schooljaar? “Geef jezelf dit jaar de ruimte om te stralen EN te struikelen!”
Welke verhalen doen kinderen lachen, verwonderen of muisstil luisteren? Dit zijn de prentenboeken die een speciaal plekje kregen in onze klas.
In deze blog ontdek je het favoriete educatieve materiaal van mijn ambassadeurs. Ontdekt ze hier snel!
