STEM in de kleuterklas

In deze blog neemt juf Jolien jullie mee op haar boeiende ontdekkingstocht waarbij “STEM in de kleuterklas” helemaal niet zo ingewikkeld is, als het soms lijkt.

Wil je meer zien van juf Jolien, druk dan hier!

Van bachelorproef tot klaspraktijk

Het begon allemaal met mijn bachelorproef die ik samen met Elke mocht uitwerken. We kregen de opdracht om techniek en onderzoekend leren te integreren in de kleuterklas. Niet iets waar we onmiddellijk heel enthousiast over waren, maar zonder het te beseffen, beïnvloedt dit onderzoek mijn manier van lesgeven vandaag nog steeds.

STEM begint met één goede vraag

Alles begint met een doordachte vraag of een uitdagend probleem.
Van nature uit zullen kleuters maar al te graag de juf helpen bij het zoeken naar antwoorden of het maken van een creatieve oplossing.

Voor zo’n vraag of probleem, hoef je helemaal niet ver te zoeken want dagelijks komen er zoveel mogelijkheden tot onderzoek op ons pad.

Een plas water als onderzoekslabo

Denk maar aan de herfst. Velen van ons brengen dan een bezoekje aan het bos en vragen de ouders spontaan om laarzen mee te brengen, maar wat als je de kleuters even laat nadenken over wat ze moeten meebrengen. Noteer alles in een brainstorm en zet hen daarna aan het denken. Waarom hebben we laarzen nodig? Weet je zeker dat ik met mijn schoenen niet in de plas mag lopen? …

Eerst ontdekken, daarna creëren

Dit kan de start zijn van je eerste onderzoekje, waarbij je onderzoekt wat waterdicht is en wat niet.

Dit soort onderzoekjes zijn ideaal voor de jongste kleuters. Want ze hoeven hierbij nog niet zelf iets te bedenken en te creëren. Ze doen wel kennis op die ze later kunnen gebruiken. Want stel je voor dat de juf in de derde kleuterklas graag wil gaan kamperen, maar helaas geen tent heeft. Kunnen jullie er eentje voor haar maken?

Een tent voor de juf? Tijd om te ontwerpen!

Wanneer kleuters iets gaan creëren, is het heel belangrijk om hen vooraf te laten nadenken waaraan hun ontwerp moet voldoen. Bijvoorbeeld bij het maken van een tent:

De tent moet groot genoeg zijn voor de juf
Het mag niet binnen regenen in de tent
…

Denken vóór doen

Zo zorg je ervoor dat de kleuters eerst gaan nadenken en voorkom je dat ze zomaar iets gaan doen. Bij de oudste kleuters kan je zelfs vragen om een schets te maken van hoe hun tent er uit zal zien. Je zal versteld staan van hun denkwijze.

Trots op eigen oplossingen

Na het bouwen ga je na of de bouwwerken voldoen aan de vooropgestelde criteria, en je zal zien: de trots waarmee kleuters hun werkje aan anderen voorstellen, is goud waard!

Je ziet dat het creëren al iets moeilijker is maar dat wil niet zeggen dat de jongste kleuters dit nog niet kunnen.

De drie biggetjes als kleine ingenieurs

Ik denk maar aan het thema “De drie biggetjes” De peuters en eerste kleuters kregen de opdracht om een stevig huis te bouwen dat de wolf niet omver kon blazen. Dit deden ze aan verschillende tafels met een gevarieerd aanbod aan bouwmaterialen.
Wat waren de kleuters enthousiast om zelf te onderzoeken of hun huis stevig genoeg was of niet. Achteraf zochten we samen uit hoe het kwam dat het ene huis bleef staan en het andere niet. Zo kwamen ze op een speelse manier in contact met stabiliteit, waarom we bakstenen moet schranken en waarom je cement nodig hebt. Sinds deze activiteit is elk bouwwerk sterker dan ooit tevoren.

Schoenen op maat voor Roetmiet

Ook de knutselwerkjes van de kleuters kunnen een creatieve oplossing zijn voor een probleem. Zo wou de Roetmiet heel graag nieuwe schoenen. De kleuters mochten nieuwe schoenen knutselen, maar waaraan moeten deze schoen voldoen?

Ze mogen geen geluid maken als we ermee stappen
Roetmiet moet met haar nieuwe schoenen gemakkelijk over het dak kunnen stappen zonder te vallen
…

Testen, aanpassen en opnieuw proberen

De kleuters probeerden verschillende schoenen uit, maar stelden vast dat de platte schoenen toch het beste waren. Met deze vaststelling was Roetmiet jammer genoeg niet blij. Maar ook hiervoor hadden de kleuters een oplossing! Zo besloten ze om die ‘saaie’ schoenen van Roetmiet te gaan versieren. Wat was ze blij met het resultaat!

Een prentenboek vol onderzoekskansen

Zelfs prentenboeken kunnen een vertrekpunt zijn. Zo werkte ik rond het boek “Hoe Tito zijn neus kwijtspeelde”. Dit verhaal gaat over een clowntje die zijn neus kwijtgeraakt maar gelukkig kan hij hem op het einde terugvinden. Na het lezen van het verhaal stelde ik de vraag: “Wat als Tito zijn neus nergens meer kon terugvinden?” Meteen kwamen de kleuters op het idee om zelf een neus te maken.

Creativiteit krijgt de ruimte

Iedereen kreeg de kans om zelf een neus te ontwerpen met zelf gekozen materiaal dat in de klas te vinden was, zoals froezelpapier, stiften, scharen, eierkartons,…
Zo kan ik nog uren doorgaan…

Klein beginnen, groot groeien

Zoek het dus vooral niet te ver. Start klein en geef jezelf en de kleuters de tijd om hierin te groeien. Je zal zien, eens de voorkennis verruimt, zullen de kleuters je verbazen met hun onuitputtelijke creativiteit!

Ik wens je heel veel boeiende avonturen toe!

Veel liefs,
Jolien

Lorem ipsum

Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit.

Dolor sit amet

Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.