Als kleuterleerkracht aan de slag met een 3D printer.

In deze blog bundelt Natasja haar ervaringen met 3D‑printen voor de kleuterklas: van handige websites en ontwerptools tot concrete voorbeelden per klashoek en thema. Ideaal als je wil starten of je materiaalbank wil uitbreiden.

Mijn 3D‑print‑reis

In januari 2023 kreeg ik mijn eerste 3D‑printer cadeau. De liefde voor zo’n machine was er al even, dus het wachten voelde lang. Ondertussen kan ik mijn printers niet meer missen. In oktober 2024 kwam er een tweede bij: sneller en met een groter printbed, waardoor ik nog meer mogelijkheden heb (zelfs speeldeksels voor TROFAST‑bakken).

Gelukkig heb ik iemand die me helpt met de technische kant. Daardoor hoeft mijn printer niet telkens binnen voor nazicht of herstel, daar ben ik ontzettend dankbaar voor. In de toekomst droom ik van een printer die meerdere kleuren tegelijk kan printen, zonder telkens van rol te wisselen.

Mijn printer draait makkelijk 13 uur per dag. Ik print vaak in aanloop naar een nieuw thema en je ontdekt altijd wel iets nieuws. Héél verslavend! Hou er rekening mee dat sommige prints uren in beslag nemen; ruim plannen is de boodschap.

Waar vind ik bestanden?

Websites met kant‑en‑klare modellen

  • Cults – vaak betalend
  • Thingiverse – gratis
  • Makerworld – gratis
  • Facebookgroep3D‑printen voor het basisonderwijs(absolute aanrader!)

Zelf ontwerpen (programma’s)

  • Tinkercad
  • Cookiecad
  • Fusion 360 (aanrader; zelf nog niet mee gewerkt)

Zelf ontwerpen

Na een periode vooral kant‑en‑klare bestanden te gebruiken, ben ik zelf beginnen tekenen. In het begin liep er al eens iets fout of moest ik herwerken, maar zoals we tegen onze kleuters zeggen: “van proberen kan je leren.”

Tip: Tekenen op tablet kan perfect. De app Procreate is een eenmalige aankoop en ideaal om vormen te schetsen.

Inspiratie om te volgen

Instagramaccounts met veel 3D‑print‑inspiratie (ontwerpen die ze maakten of tipten; vaak delen ze bestanden gratis):

Materiaalkeuze & duurzaamheid

Ik print vooral in PLA. Bij de oudste kleuters koos ik vaak matte, pastelkleuren; bij de jongste kies ik bewust voor de hoofdkleuren en gebruik ik liever blinkende PLA, dat voelt voor mijn klaspraktijk net iets steviger.

Vind je een mooi model dat bedoeld is als decoratie? Geef het binnenin voldoende infill, zodat het jaren meegaat in de klas en tegen een stootje kan.

Workshop‑ & shoptip

Mijn toestellen kocht ik bij 3DUCATION. Topservice: ze helpen je de juiste printer kiezen binnen je budget. Je kan een basisworkshop volgen om thuis meteen te starten en er is ook een ontwerpworkshop gericht op onderwijs (aanrader!). Het kleurenassortiment is eindeloos.

In 2024 volgde ik een workshop bij 3DUCATION. Daar leerde ik o.a. sensori­sche schaaltjes, rollers (voor afdrukken in kinetisch zand), materialen voor magnetische chips en voor rijgen ontwerpen — allemaal super bruikbaar in de kleuterklas.

Voorbeelden per hoek

Wiskundige materialen

  • Schijfjes & ringen (gebaseerd op Grapat); potjes in het deksel: ontwerp van Educational_3D_Games; houten deksel aangekocht en voorzien van gaten.
  • Sorteer- en stapeldopjes (ontwerp online); sorteerbakjes door Cato; vormen: eigen ontwerp.
  • Cijferschaaltjes: eigen ontwerp; cadeautjes: ontwerp van Cato.
  • Splits- en dobbeltoren: ontwerp online gevonden.

Materialen voor in de taalhoek

  • Speaker voor de sprekende muur (ontwerp uit de Facebookgroep; gemaakt door Femke).

Algemene klasmaterialen

  • Diverse opbergers en accessoires (ontwerpen online gevonden).
  • FLISAT‑tafelpoten (ontwerp online gevonden).
  • Ophangbakjes en clips (ontwerpen online gevonden).
  • Pennenpotjes (ontwerp online gevonden).
  • Stapeltoren (ontwerp uit Facebookgroep van Lorelien).
  • Colorino‑dopjes (ontwerp online gevonden).
  • Bordjes gebaseerd op IKEA‑model (ontwerp online gevonden).
  • Cirkel‑inserts voor Stapelstein (ontwerp van Cato).

Materialen voor de sensorytafel

  • Rechthoekige zeefjes (Educational_3D_Games) en zeshoekig zeefje (Cato).

Open‑ended / bouwhoek

  • Schijfjes & ringen (Educational_3D_Games); potjes (ontwerp van Femke – Facebookgroep).
  • Grotten (bestand online); gekleurde bomen (ontwerp van Juf Silke); platte boomstronken & boomstronk (bestanden online); uitgeholde boom (Cato).
  • Bergen (eigen ontwerp).
  • Regenboog‑ en chocolade‑eieren (eigen ontwerp).
  • Biggen‑ en wolvenboog (eigen ontwerp, op vraag van Juf Sara).
  • Gras en waterplassen (eigen ontwerpen).
  • Aarde‑ en vuurboog (Cato); vulkanenboog (Juf Pauline).
  • Zonneboog (Cato); gras‑ en bijenkorfboog (Juf Silke).
  • Huisje (ontwerp Juf Silke).
  • Water‑ en wolkenboog (Cato); stapelstenen (ontwerp online).

Poppenhoek / winkel

  • Tajine (ontwerp online gevonden).

Thema’s met 3D‑materialen

Naar school / zindelijkheid

  • Diverse ontwerpen van Cindy (Facebookgroep).
       
  • Ontwerp van Educational_3D_Games.
  • Boekentassen (ontwerp van Skipper TheMaker, te vinden op Instagram); schoolbenodigdheden (Cato).
  • Speeldeksel met boekentassen (Cato); schoolbenodigdheden (JufkeNele).

Rupsje Nooitgenoeg / fruit

  • Schijfjes geïnspireerd op Grapat (Educational_3D_Games).
  • Rijgfruitjes (bestand online).
  • Mandjes (ontwerp uit Facebookgroep); fruitjes zijn aangekocht, niet geprint.

Wij gaan op berenjacht / herfst

  • Egeltjes‑stapelspel (Juf Silke).
  • Egeltjes‑stapelspel + mandjes (Facebookgroep); zeshoeken (eigen ontwerp); dennenappels gebaseerd op Grapat‑boompjes (ontwerp Femke).
  • Eikelhuisje en zitbankje (bestanden online); andere materialen zelf gemaakt/geschilderd.
  • Rijgfiguren in herfstsfeer (ontwerpen van Cindy en Kim; gevonden via Facebookgroep).
  • Berenschaal, berenlepel en berenkom (eigen ontwerpen); bijkomende vormen en figuurtjes zoals vermeld.
  • Berenboog (eigen ontwerp).
  • Berenschaaltjes (eigen ontwerp), de berenfiguurtjes zijn aangekocht.
  • Stempelschijfjes bosdieren (Cato); houders (online); stempelstenen (Juf Silke).

Halloween

  • Alle ontwerpen online gevonden; ogen zelf geschilderd.

 

Meer lezen

Pippa en het magische kerstfeest

Pippa en het magische kerstfeest bracht warmte en magie in onze klas. Het boek vormde de rode draad doorheen het kerstthema, met betrokken kleuters, creatieve cadeautjes, ouderhulp en een écht Pippa-kerstfeest. Een betekenisvolle en gezellige periode vol verwondering, verbondenheid en kerstgevoel.

Meer lezen »

Meer dan gewoon voorlezen

Voorlezen is zoveel meer dan een gezellig moment. In deze blog ontdek je drie belangrijke voorleesstrategieën, leuke manieren om verhalen tot leven te brengen (zoals vertelschorten, kamishibai en gaatjesplanken) en tips om de betrokkenheid van kleuters te verhogen. Je krijgt praktische voorbeelden, inspirerende werkvormen en handige bronnen om nog meer plezier en leerkansen uit voorlezen te halen.

Meer lezen »

Een nieuw schooljaar, een nieuwe start, een nieuwe kleur & een nieuw thema.

Binnenkijken in de klas van Juf Rune (@juf.rune)! Mijn klas kreeg deze vakantie een kleine make-over, enkele hoeken hadden dringend wat nood aan wat opfrissing en ook ikzelf kon wel een nieuwe wind gebruiken in mijn klasje.

Ik koos ervoor mijn “klaststijl” een beetje aan te passen door de kleur geel (de kleur van de zon) toe te voegen.

Het zorgde voor nieuwe energie die gepaard ging met heel veel zin om het nieuwe schooljaar in te duiken.

Mijn moto dit schooljaar? “Geef jezelf dit jaar de ruimte om te stralen EN te struikelen!”

Meer lezen »